Michael Phelps<\/p>\n
Koncentracja ma to do siebie, \u017ce cz\u0119sto \u017cyje w\u0142asnym \u017cyciem. W g\u0142owie pojawiaj\u0105 si\u0119 my\u015bli, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119 i w prosty spos\u00f3b dekoncentruj\u0105 zawodnika. Na szcz\u0119\u015bcie jest to zdolno\u015b\u0107 taka jak celne strzelanie na bramk\u0119 lub wykonywanie salta, wi\u0119c mo\u017cna si\u0119 jej nauczy\u0107. Koncentracja jest dynamiczna, nieustannie przenosi si\u0119 z jednej grupy obiekt\u00f3w na inne. Dobrze wytrenowany sportowiec potrafi ni\u0105 umiej\u0119tnie sterowa\u0107, przenosi\u0107 na wybrane obiekty oraz wy\u0142\u0105cza\u0107 i w\u0142\u0105cza\u0107 kiedy jest to konieczne. Ludzki organizm ma zdolno\u015b\u0107 do silnej koncentracji uwagi tylko przez okre\u015blony czas, dlatego wa\u017cne jest, aby zawodnik potrafi\u0142 ni\u0105 kierowa\u0107 i w kluczowych momentach by\u0142 w pe\u0142nym skupieniu. Oczywi\u015bcie d\u0142ugo\u015b\u0107 okresu skupienia zale\u017cy od w\u0142a\u015bciwo\u015bci jednostki \u2013 jedni potrafi\u0105 skutecznie skupi\u0107 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, inni kr\u00f3cej, bo s\u0105 bardziej wra\u017cliwi na bod\u017ace rozpraszaj\u0105ce. Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce sterowania ni\u0105 mo\u017cna si\u0119 wyuczy\u0107, wtedy jeste\u015bmy w stanie wybra\u0107 kierunek skupienia i rozplanowa\u0107 tym samym plan dzia\u0142ania. Nawet podczas codziennych trening\u00f3w umiej\u0119tne rozplanowanie koncentracji ma znaczenie. Przyk\u0142adowo wi\u0119ksza koncentracja potrzebna jest przy \u0107wiczeniach ze sztang\u0105 ni\u017c przy treningu na maszynach.<\/p>\n
O koncentracji w sporcie m\u00f3wimy, kiedy my\u015bli i zmys\u0142y zawodnika s\u0105 skupione wy\u0142\u0105cznie na celu, czynno\u015bci, obiekcie, okoliczno\u015bciach lub innym graczu. Utrata skupienia nast\u0119puje, gdy obiekt si\u0119 rozmywa lub gdy uwaga zaczyna przeskakiwa\u0107 na inne nieistotne sprawy. Paradoksalnie, je\u015bli staramy si\u0119 z ca\u0142ych si\u0142 na czym\u015b skupi\u0107 nasza uwaga nie skupia si\u0119 wcale. Tutaj przypomina mi si\u0119 przyk\u0142ad 10-letniego ch\u0142opca, kt\u00f3ry pierwszy raz usiad\u0142 do gry, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu wy\u0107wiczenie jego umiej\u0119tno\u015bci koncentrowania si\u0119. Nie wiedzia\u0142 on co dok\u0142adnie powinien robi\u0107 i wykona\u0142 zadanie niemal idealnie. Jednak kiedy kolejny raz usiad\u0142 do zadania, tak bardzo stara\u0142 si\u0119 skoncentrowa\u0107 i tak bardzo chcia\u0142 poprawi\u0107 sw\u00f3j wynik, \u017ce wypad\u0142 gorzej. Przyk\u0142ad ten ukazuje dwa b\u0142\u0119dy, kt\u00f3rych nie powinien pope\u0142nia\u0107 dobry sportowiec. Po pierwsze, aby si\u0119 skutecznie skoncentrowa\u0107 nie mo\u017cna tego robi\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119 i si\u0119 spina\u0107. Po drugie my\u015bli powinny by\u0107 skoncentrowane na zadaniu, poszczeg\u00f3lnych elementach wykonania, wa\u017cne jest aby by\u0107 \u201etu i teraz\u201d, a nie skupia\u0107 si\u0119 na wyniku (wygranej), bo dobre wykorzystanie umiej\u0119tno\u015bci daje ten medal. To w\u0142a\u015bnie czynno\u015bci wykonywane w danym momencie maj\u0105 wp\u0142yw na wynik, a kiedy dekoncentrujemy swoj\u0105 uwag\u0119 my\u015blami o przysz\u0142o\u015bci wykonanie zadania jest gorsze. Dlatego tak istotne jest trenowanie tej umiej\u0119tno\u015bci, aby sta\u0142a si\u0119 ona automatyczna. Wa\u017cne jest, aby treningi zawodnika odbywa\u0142y si\u0119 w warunkach jak najbardziej zbli\u017conych do warunk\u00f3w startowych, czyli przy g\u0142o\u015bnej muzyce, odg\u0142osach widowni i innych rozpraszaj\u0105cych bod\u017acach.<\/p>\n
Trener lub psycholog pracuj\u0105cy z zawodnikiem powinien pracowa\u0107 nad trzema aspektami koncentracji: selektywno\u015bci\u0105, ukierunkowaniem oraz zakresem. Selektywno\u015b\u0107 to nic innego jak wyb\u00f3r przez zawodnika, kt\u00f3re bod\u017ace s\u0105 istotne, a kt\u00f3re trzeba nauczy\u0107 si\u0119 pomija\u0107. Dobrym \u0107wiczeniem jest stworzenie listy element\u00f3w kluczowych i rozpraszaj\u0105cych dla ka\u017cdej dyscypliny osobno. Np. dla kierowcy rajdowego elementami kluczowymi b\u0119d\u0105: skupienie na drodze, instrukcje wypowiadane przez pilota, zakr\u0119ty, wyczucie czasu podczas zmiany bieg\u00f3w, utrzymanie pr\u0119dko\u015bci, bycie tu i teraz, minimalne u\u017cycie hamulc\u00f3w, itp. Natomiast rozpraszaj\u0105ce to: pejza\u017c, widzowie na trasie, reporterzy, dawne b\u0142\u0119dy, samochody z ty\u0142u, co zrobi\u0119 z wygran\u0105, ucieczki my\u015bli na sprawy prywatne itp. Podobne listy mo\u017cna \u0142atwo sformu\u0142owa\u0107 dla innych dyscyplin. B\u0119d\u0105 one punktem wyj\u015bcia do pracy. Pod uwag\u0119 nale\u017cy wzi\u0105\u0107 te\u017c inne stany emocjonalne, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na nasz\u0105 koncentracj\u0119 i \u0142atwo z niej wybi\u0107: l\u0119k, frustracja czy gniew.<\/p>\n
Koncentracja ma tak\u017ce kierunek i zakres, kt\u00f3re tak\u017ce zale\u017c\u0105 od predyspozycji jednostki. Kto\u015b mo\u017ce by\u0107 lepszy w skupianiu na og\u00f3lnej sytuacji obejmuj\u0105c swoj\u0105 uwag\u0105 wiele aspekt\u00f3w, a kto\u015b inny \u015bwietnie koncentruje si\u0119 na detalach lub skupieniu wewn\u0119trznym. Mimo to ka\u017cdy mo\u017ce nad nimi pracowa\u0107 i wytrenowa\u0107 te, w kt\u00f3rych odczuwa braki. Przybli\u017c\u0119 jeszcze ka\u017cdy z czterech styl\u00f3w koncentracji:<\/p>\n
- \n
- w\u0105ska wewn\u0119trzna \u2013 jest to koncentracja na konkretnym odczuciu wewn\u0119trznym lub skupienie na wykonaniu danej techniki;<\/li>\n
- szeroka wewn\u0119trzna \u2013 opiera si\u0119 na analizie wykorzystuj\u0105cej zas\u00f3b wiedzy, kt\u00f3ra mo\u017ce dotyczy\u0107 tego do kogo zawodnik powinien poda\u0107 pi\u0142k\u0119;<\/li>\n
- w\u0105ska zewn\u0119trzna \u2013 pe\u0142ne skupienie, czyli obserwacja pojedynczego obiektu np. pi\u0142ki lec\u0105cej w stron\u0119 zawodnika;<\/li>\n
- szeroka zewn\u0119trzna \u2013 przeszukiwanie otoczenia w celu dostrze\u017cenia istotnych wskaz\u00f3wek np. poszukiwanie innego gracza;<\/li>\n<\/ul>\n
Dobrym przyk\u0142adem z\u0142ej koncentracji uwagi mo\u017ce by\u0107 przyk\u0142ad koszykarza, kt\u00f3ry wykonuje rzut wolny. Powinien on skoncentrowa\u0107 si\u0119 na obr\u0119czy kosza, a zamiast tego my\u015bli o poprzednich nieudanych rzutach, gani\u0105c siebie w my\u015blach, \u017ce tym razem nie mo\u017ce tego zepsu\u0107. Mo\u017cna si\u0119 tutaj dopatrze\u0107 szeregu b\u0142\u0119d\u00f3w, poniewa\u017c skupienie zawodnika powinno by\u0107 w\u0105skie zewn\u0119trzne (obr\u0119cz kosza), a nie szerokie zewn\u0119trzne (minione sytuacje, b\u0142\u0119dne rzuty). Dodatkowo zawodnik pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0105d dopuszczaj\u0105c do negatywnego dialogu wewn\u0119trznego \u2013 nie powinien sobie m\u00f3wi\u0107 \u201eNie mog\u0119 tego zepsu\u0107\u201d, komunikat powinien by\u0107 pozytywny \u201eTeraz na pewno trafi\u0119\u201d. Nie powinien tak\u017ce dopu\u015bci\u0107, aby w g\u0142owie pojawi\u0142y si\u0119 obrazy pora\u017cki.<\/p>\n
Jest wiele r\u00f3\u017cnych \u0107wicze\u0144 przydatnych w trenowaniu zdolno\u015bci koncentracji. Najprostsz\u0105 metod\u0105 jest werbalizowanie sobie wa\u017cnych podpowiedzi w konkretnych sytuacjach. Przyk\u0142adowo je\u015bli jeste\u015b p\u0142ywakiem twoim celem jest szybki start. Mo\u017cesz zwerbalizowa\u0107 sobie odpowiedni\u0105 koncentracj\u0119 \u201eS jak sygna\u0142\u201d – powinno to poprawi\u0107 zdolno\u015b\u0107 ruszania kiedy pojawi si\u0119 d\u017awi\u0119k mechanizmu startowego. Natomiast dla dyskobola, kt\u00f3rego celem jest silne cia\u0142o i silne mi\u0119\u015bnie r\u0119ki, kt\u00f3re popchn\u0105 dysk, dobr\u0105 werbalizacj\u0105 b\u0119dzie \u201er\u0119ka mocna do ko\u0144ca\u201d. Obecnie to nowe technologie zrewolucjonizowa\u0142y rynek. Jest wiele gier wideo, przeno\u015bnych urz\u0105dze\u0144 do feedbacku czy oprogramowa\u0144 do treningu wzroku, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 bardzo przydatne w pracy z zawodnikiem. Zatem wystarczy tylko chcie\u0107 troch\u0119 popracowa\u0107 \ud83d\ude42<\/p>\n
![\"archery-782503_960_720\"](\"http:\/\/vps572102.ovh.net\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/archery-782503_960_720.jpg?w=300\")
Ciekawostka!<\/strong> Badania pokaza\u0142y, \u017ce dominuj\u0105cy styl koncentracji mo\u017ce predysponowa\u0107 do niekt\u00f3rych sport\u00f3w. Osoby\u00a0o koncentracji w\u0105skiej zewn\u0119trznej sprawdz\u0105 si\u0119 w dyscyplinach wymagaj\u0105cych mierzenia do celu takich jak \u0142ucznictwo lub strzelectwo. Potrafi\u0105 utrzyma\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad swoim cia\u0142em r\u00f3wnocze\u015bnie reguluj\u0105c oddychanie i prac\u0119 mi\u0119\u015bni. Natomiast osoby, kt\u00f3re biegle prze\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy szerok\u0105 i w\u0105sk\u0105 koncentracj\u0105 nadaj\u0105 si\u0119 do sport\u00f3w zespo\u0142owych np. pi\u0142ki no\u017cnej, koszyk\u00f3wki,\u00a0rugby. Niezb\u0119dne jest to, aby\u00a0rozpozna\u0107 sytuacj\u0119 na boisku, trzyma\u0107 si\u0119 taktyki, skupi\u0107 na istotnych szczeg\u00f3\u0142ach, gra\u0107 z dru\u017cyn\u0105 oraz wykonywa\u0107 rzuty wolne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Koncentracja jest nadrz\u0119dn\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 psychologiczn\u0105, poniewa\u017c wy\u0107wiczenie tej umiej\u0119tno\u015bci ma wp\u0142yw na inne aspekty takie jak panowanie nad stresem, utrzymywanie<\/p>\n